Tekerleri çalyşmak ähli awtoulag eýeleriniň awtoulagyny ulananda duçar boljak zadydyr. Bu awtoulagyň tehniki hyzmatynda örän giňden ýaýran prosesdir, ýöne ol sürüş howpsuzlygymyz üçin örän möhümdir.

Gereksiz kynçylyklaryň öňüni almak üçin tekerleri çalşanda nämelere üns bermeli? Geliň, tekerleri çalşyrmak boýunça käbir gollanmalar barada gürrüň edeliň.

1. Tekeriň ölçegini ýalňyş kabul etme

Tekeriň ölçegini tassyklamak işi ýerine ýetirmegiň iň ilkinji ädimidir. Bu tekeriň anyk parametrleri tekeriň gapdal diwaryna oýulyp ýazylandyr. Asyl tekeriň parametrlerine laýyklykda şol bir ölçegdäki täze teker saýlap bilersiňiz.

Awtomobil tekerleri, adatça, radial tekerleri ulanýar. Radial tekerleriň aýratynlyklaryna giňlik, tarap gatnaşygy, içki diametri we tizlik çäklendirmesiniň nyşany girýär.

Mysal hökmünde ýokardaky suraty alyň. Onuň tekeriniň tehniki häsiýetnamasy 195/55 R16 87V, bu tekeriň iki tarapynyň arasyndaky giňligiň 195 mm, 55 bolsa tarap gatnaşygyny aňladýar, “R” bolsa radial teker diýmek bolan RADIAL sözüni aňladýar. 16 tekeriň içki diametri bolup, dýuýmlarda ölçenýär. 87 tekeriň ýük göterijiligini görkezýär, bu bolsa 1201 funta deňdir. Käbir tekerler şeýle hem tizlik çäklendirmesi nyşanlary bilen bellenilýär, her bir tizlik çäklendirmesiniň gymmatyny görkezmek üçin P, R, S, T, H, V, Z we beýleki harplar ulanylýar. V iň ýokary tizligiň 240 km/sag (150MPH) bolandygyny aňladýar.

2. Tekeri dogry gurnaň

Häzirki wagtda köp teker nagyşlary assimetrik ýa-da hatda ugurlydyr. Şonuň üçin tekerleri oturtmakda ugurlylyk meselesi ýüze çykýar. Mysal üçin, assimetrik teker içki we daşarky nagyşlara bölünýär, şonuň üçin içki we daşky taraplary tersine bolsa, tekeriň işi iň gowy bolmaýar.

Mundan başga-da, käbir tekerleriň ýeke-täk görkezijisi bar, ýagny aýlanma ugry görkezilýär. Eger gurnamany tersine goýsaňyz, ony adaty ýagdaýda açsak, hiç hili kynçylyk döretmez, ýöne suwly ýer ýagdaýy bolsa, onuň suw akdyryjy funksiýasy doly işläp bilmez. Eger teker simmetrik we bir geçirijiliksiz nagyş ulanýan bolsa, içki we daşky taraplary göz öňünde tutmagyň zerurlygy ýok, ony diňe islegiňiz ýaly gurnaň.

3. Ähli tekerleriň nagyşlary birmeňzeş bolmalymy?

Adatça biz bir tekeriň çalşyrylmagy zerur bolan, ýöne galan üçüsiniň çalşyrylmagy zerur bolmadyk ýagdaýa duş gelýäris. Şonda kimdir biri: "Eger çalşyrylmaly tekerimiň görnüşi beýleki üç görnüşden tapawutly bolsa, bu sürüşiň netijeliligine täsir edermi?" diýip sorar.
Umuman alanyňda, çalşyrýan tekeriňiziň tutuş derejesi (ýagny dartyş güýji) asyl tekeriňiz bilen birmeňzeş bolsa, täsir etmezliginiň ähtimallygy ýokary. Emma bellemeli zatlaryň biri, ýagyşly howada dürli dizaýnly we nusgaly tekerleriň suw geçiriş ukyby we çygly ýerde tutuşy dürli bolar. Şonuň üçin, eger siz tormozlaýan bolsaňyz, çep we sag tekerleriňiziň tutuşy dürli bolmagy mümkin. Şonuň üçin ýagyşly günlerde has uzak tormoz aralygyny saklamak zerur bolup biler.

4. Tekerleri çalşandan soň rul dolandyryşynda ýalňyşlyk duýulýarmy?

Käbir adamlar tekerleri çalşandan soň rul dolandyryşynyň duýgysynyň birden ýeňilleşýändigini duýýarlar. Bir zat ýalňyşmy?
Elbetde, ýok! Teker ýaňy geýilende-de, onuň ýüzi henizem örän tekiz bolany üçin, ýol bilen ýeterlik derejede gatnaşyk saklamaýar, şonuň üçin adatça sürýän rul garşylygymyz köp däl. Emma teker ulanylanda we onuň protektory könelende, onuň ýol bilen gatnaşygy has berkleşer we rul dolandyryşynyň tanyş duýgusy gaýdyp geler.

5. Teker basyşynyň dogrylygy möhümdir

Teker basyşy näçe pes bolsa, sürüş şonça-da rahat boljakdygyny bilýäris; teker basyşy näçe ýokary bolsa, şonça-da gyrymsy bolar. Şeýle hem, teker basyşynyň gaty ýokary bolmagynyň aňsatlyk bilen deşilmegine sebäp boljakdygyndan howatyrlanýan adamlar bar, ýöne hakykatda, ähli ýagdaýlarda awtoulag teker basyşy sebäpli deşilse, munuň diňe teker basyşynyň gaty pesdigi we gaty ýokary däldigi sebäpli bolup biljekdigi görkezilýär. Sebäbi awtoulagyň tekeriniň çydap bilýän basyşy azyndan üç atmosfera ýokary, hatda 2,4-2,5 bar ýa-da hatda 3,0 bar basyşa ýetseňiz-de, teker partlamaýar.
Umumy şäher sürüjiligi üçin maslahat berilýän teker basyşy 2.2-2.4 bar aralygyndadyr. Eger siz uly ýolda sürmeli bolsaňyz we tizligiň deňeşdirme boýunça ýokary bolmagyna garaşylýan bolsa, sowuk teker ýagdaýynda 2.4-2.5 bara ýetip bilersiňiz, şonuň üçin ýokary tizlikde hereket edeniňizde teker basyşynyň pes bolmagy we deşilmegi barada alada etmeli dälsiňiz.